فردا (يكشنبه ) مصادف با 30 مهرماه سالروز درگذشت دو كارگردان سينماي ايران ساموئل خاچكيان و فريدون گله است.
ساموئل خاچكيان فيلمسازي است كه طي 45 سال فعاليت فيلمسازي، 37 فيلم را جلوي دوربين برد. بنشيني در جهنم"، "طوفان در شهرما"، "دلهره ضربت"، "چهارراه حوادث" از فيلمهاي تاثيرگذار ساموئل خاچكيان بودند. ساموئل خاچكيان در مصاحبهيي در كتاب "سينماي ايران روزگار نو" گفته است:« فيلمسازي فقط سناريو نوشتن و شروع كردن نيست. عوامل زيادي در فيلمسازي مطرح است كه در راس آن فرم است. من عاشق فرم هستم، البته فرماليست نيستم. براي همين سوژه، را فداي فرم نميكنم.» هم چنين به عنوان يكي از اولين كارگرداناني كه كار مونتاژ فيلم را خودش بر عهده گرفت در جايي مطرح ميكند: «ريتم، مهمترين عامل علاقهي من در مونتاژ بود سعي ميكردم اگر فيلم قرار بوده 10 پردهايي باشد بشود 9 پرده نه از تجاري بگويم. در صرفهجويي فريمها» ساموئل خاچكيان در سال 1303 در تبريز از والدين مهاجر ارمني به دنيا آمد. به دليل وجود يك كتابخانه بزرگ در خانه پدري و علاقه به موسيقي در خانواده به اين زمينهها گرايش پيدا كرد. در نه سالگي نخستين شعرش را سرود كه اين شعر با نام "زندان" در روزنامهي آليك چاپ شد.
در چهارده سالگي در نمايش "سويل"، در تبريز بازي كرد و پس از آن هشت نمايشنامه نوشت كه علاوه بر شهرهاي ايران در لسآنجلس، سنفرانسيسكو و يونان نيز اجرا شد. پس از نقل مكان خانوادهاش به تهران، از موسسان انجمن تئاتر ارامنه در تهران بود و با افرادي چون آرمان و آرامانيس آقاماليان همكاري داشت.
با دعوت ساناسار خاچاطوريان، تهيهكننده سينما، فعاليت سينمايياش را آغاز كرد و نخستين فيلمش را نام "بازگشت" در سال 1331 ساخت. او جزو نخستين كارگرداناني بود كه با دكوپاژ سر صحنهي فيلمبرداري ميرفت و به اين حرفه امتياز ميبخشيد. به عنوان فيلمسازي نوآور، توليد فيلمهاي جنايي را در ايران باب كرده است. نخستين آنونس تاريخ سينماي ايران را براي فيلم "دختري از شيراز" ساخت و برخي از فيلمهايش همچون "ضربت" و "عقابها" از آثار پرفروش شدند.
وي پنج سال گذشته در سال 1380 درگذشت.
فريدون گله نيز سال گذشته در سن 63 سالگي و بر اثر عارضه قلبي در محل زندگيش واقع در سلمان شهر استان مازندران فوت كرد. وي فيلمهايي چون دشنه، كافر، زير پوست شهر و ماه عسل را در سينماي قبل از انقلاب اسلامي كارگرداني كرده که "کندو" مشهورترين آنها بوده است.
وي كه بعد از آخرين فيلمش "قهرمان" در سال 57 كه به صورت نيمه تمام باقي ماند فرصت فيلمسازي پيدا نكرد پيشتر در گفت و گويي درباره ادامه فيلم سازش گفته بود: من فرهنگ كار را ميشناسم و در اين بحث نيست. مهم بحث ضرباهنگ است كه بايد براي ببيننده قابل تحمل باشد و اين ممكن است ماهها طول بكشد ولي درست اجرا شود. گله درباره اينكه ممكن است شروع فعاليت دوباره فيلمسازيش دير شود پاسخ داده بود چرا دير شود؟ يعني من آنقدر پير هستم؟ من هنوز صبحها نيم كيلومتر مي دوم و دوچرخه سواري ميكنم و هنوز دكتر نرفته و نه قند دارم و نه چربي اصلا نميدانم اين حرفها چيست. فريدون گله كه در ويلاي در شمال کشور به همراه كارگرش تنها زندگي ميكرد، فيلمنامههاي زيادي هم چون سالار مردان، سوگند سكوت، دنياي آبي، خشم عقابها، درختها ايستاده ميميرند، دلقكها، ديوار شيشهاي، شيربها و جمعه را به رشته تحرير در آورد. ضمن اينكه گفته ميشد فيلمنامه فيلم "آكواريوم" به كارگرداني ايرج قادري نيز او نوشته شده است.
اين كارگردان متولد 1319 در تهران بود و در دانشكده ادبيات دانشگاه مشهد و هنرهاي دراماتيك دانشگاه نيويورك فارغالتحصيل شده و فعاليت در سينما را از سال 45 به كارگرداني فيلم "ببر مازندران" آغاز كرد كه اين فيلم در نيمه رها گرديد و توسط ساموئل خاچكيان به پايان رسيده، "شب فرشتگان" در سال 47 اولين فيلمي است كه توسط او به صورت كامل ساخته شده است.
منبع:ايسنا
+ نوشته شده توسط نیوشا دبیری مهر در شنبه 29 مهر1385 و ساعت
13 |